خودداری از تعلیم
امام سجاد علیهالسلام معتقد است که نشر و اشاعه دانش در بین مردم باید رایگان و بدون دریافت اجرت باشد، و در این باره میگوید:
«هر که دانش خود را پنهان بدارد و یا برای آموزش آن مزد قابل توجهی بگیرد،پس هیچ سودی به حال وی نخواهد داشت...» [1] .
براستی امتیاز اسلام بر ادیان دیگر و سیستمهای اجتماعی آن است که ایمان
بدون قید و شرطی نسبت به علم و دانش دارد و دانشجویی را بر هر مرد و زن
مسلمان واجب میداند و گرفتن اجرت برای تعلیم، بخصوص تعلیم قرآن کریم را
ناروا میشمارد، اسحاق بن عمار میگوید، از امام زین العابدین علیهالسلام
پرسیدم، همسایهای داریم که به کودکان خواندن و نوشتن میآموزد؟ امام سجاد
علیهالسلام فرمود: به او بگو؛ وقتی که بچه را به او میسپارند به ولی او
بگوید: من تنها به او خواندن و نوشتن و حساب میآموزم و به وسیله آموزش
قرآن با خدا معامله میکنم، تا این که شغل او پاک و گوارا باشد. [2] .
اما معاش زندگی معلم بر عهده دولت است و دولت مسؤول آن است و باید زندگی او را اداره کند تا از آنچه در دست مردم است بینیاز گردد.
پی نوشت ها:
[1] حلیة الاولیاء: 3 / 140 و در جمهرة الاولیاء: 2 / 73 آمده است: «هر که
علم را پنهان کند و یا به اجبار مزدی برای تعلیمش بگیرد، علم او هرگز سودی
نخواهد داشت».
[2] استبصار: 3 / 66.
منبع: تحلیلی از زندگانی امام سجاد (جلد 2)؛ باقر شریف قرشی؛ ترجمه محمد رضا عطائی؛ کنگره جهانی حضرت رضا علیه السلام چاپ 1372.